# Het probleem

> Waarom herbruikbare verpakkingen in België vastlopen: elk initiatief bouwt zijn eigen volledige keten en blijft onder het volume om rendabel te zijn.

Last updated: 2026-10-08

Versnippering houdt hergebruik meer tegen dan technologie. België en Vlaanderen hebben veel goede initiatieven rond herbruikbare verpakkingen. De meeste bouwen de volledige keten zelf: een app, verpakkingen, logistiek, een waspartner en hun eigen klanten. Elk van hen blijft onder het volume dat het nodig heeft om te overleven.

- **Onder het break-evenpunt.** De meeste initiatieven in Vlaanderen halen niet het volume dat ze nodig hebben om wassen, logistiek en retourpunten zelf te betalen.
- **Systemen die niet op elkaar aansluiten, verwarren consumenten.** In Duitsland werken verschillende onverenigbare herbruiksystemen in dezelfde straat, en consumenten moeten onthouden welke verpakking waar terug moet. Het aandeel hergebruik in takeaway steeg van 0,7% in 2022 naar amper 1,6% in 2023, ondanks een wettelijke plicht om herbruikbare verpakkingen aan te bieden (WWF Duitsland).
- **Operatoren verdwijnen en nemen het systeem mee.** Operatoren met een app hebben het overal in Europa moeilijk. Kooky in Zwitserland is gestopt. Als de operator eigenaar is van de pool, de data en het statiegeld, breekt een faillissement het vertrouwen van de consument.
- **Drempels kosten inleveringen.** Apps, registratie en speciale inleverboxen verlagen de retourpercentages in de publieke ruimte.
- **Regelgeving verhoogt de inzet.** De Europese verordening betreffende verpakking en verpakkingsafval en het uitbreidende Belgische statiegeldsysteem stellen elke zaak de vraag hoe ze retourstromen op grote schaal organiseert zonder een eigen systeem te bouwen.

Eerdere projecten, geanalyseerd door Thomas More en partners, tonen dat de drempels systemisch zijn. Een nieuwe pilot neemt ze niet weg. Een gedeeld systeem wel.
